Ana sayfa Makale Onuncu Kalkınma Planı ve Lojistik Sektörü

    Onuncu Kalkınma Planı ve Lojistik Sektörü

    991
    0

    taxes-1060138Günümüzde giderek artan rekabet ortamı işletmelerin üretim yeri seçimi ve süreçlerini de etkilemekte, işletmeler mukayeseli olarak en düşük maliyet ve en yüksek etkinlikle farklı ülkelerde ya da aynı ülkelerin farklı bölgelerinde üretim yapabilme kararı alabilmektedir. Üretimin yapısında meydana gelen bu değişiklik gerek ulusal gerekse uluslararası ticaretin gittikçe artan bölümünün nihai ürün yerine ara üründen oluşmasına sebep olmakta, bu süreç de düşük maliyetleri ve kaliteli hizmet sunabilecek bir iş ortağı olan ulaştırma ve lojistik sektörüne ihtiyaç duymaktadır.

    Sektör bazında önemli hedeflerin belirlendiği 2023 yılı için, 500 milyar dolarlık ihracat rakamına ulaşılması amaçlanıyor. Bu hedefe ulaşılmasında bütün sektörlerin çözüm ortağı durumunda olan taşımacılık ve lojistik sektörünün hayati bir fonksiyon üstlenmesi, sektörün 2023 yılında 50 milyar dolarlık satış hasılatına ulaşması ve yaklaşık olarak 1,5 milyon kişiye istihdam sağlanması planlanıyor.

    Ülkemizin 2023 hedefleri doğrultusunda hazırlanan ve temmuz ayı içinde Resmi Gazete’de yayımlanan 2014-2018 dönemini kapsayan Onuncu Kalkınma Planı lojistik ve ulaştırma sektörü için  önemli tespit ve hedefler içeriyor.

    Plan Hedefleri

    Türkiye’nin lojistikte bölgesel bir üs olması sağlanarak; lojistikmailwoman-1124337 maliyetinin düşürülmesi, ticaretin geliştirilmesi ve rekabet gücünün arttırılması amaçlanıyor. Lojistikte ulaştırma, depolama, envanter yönetimi ve gümrükleme alt maliyetleri göz önünde bulundurularak, transit taşıma süresinin kısaltılması, hasarsız teslim oranının yükseltilmesi, güvenilirlik ve hız unsurları öne çıkarılarak müşteri hizmet düzeyinin arttırılması hedefleniyor.

    Yük ve yolcu ulaştırma hizmetlerinin etkin, verimli, ekonomik, çevreye duyarlı, emniyetli bir şekilde sağlanması; yük taşımacılığında, kombine taşımacılık uygulamalarının geliştirilerek demiryolu ve denizyolu payınının arttırılması, kalitenin ve güvenliğin yükseltilmesi veulaştırma planlamasında koridor yaklaşımına geçilmesi hedefler arasında bulunuyor.

    Türkiye’nin coğrafi avantajlarını ekonomik gelişmeye ve ticaret hacmine yeterince yansıtabilmesi için maliyetleri optimize edecek, ürün döngü sürecini kısaltacak, ulaştırma, depolama, paketleme ve stok yönetimi gibi işlevleri bütünleştirecek bir yük taşımacılığı ve bu kasamda lojistik altyapısının güçlendirilmesi gerekmektedir. Bölgelerin özellikle yük taşımacılığında daha etkin, hızlı ve güvenli ulaşıma ve lojistik altyapıya kavuşması ve ülkenin önemli bölgesel merkezleri arasında da etkileşimi arttıracak şekilde kuzey-güney bağlantılarının güçlendirilmesi yine planda önem taşıdığı ifade edilen diğer hususlar olarak sayılmıştır.

    Taşımacılıkta Bazı Rakamsal Büyüklükler

    highway-1767107Karayolunda, 2012 yılı itibariyle bölünmüş yol uzunluğu 20.017 km, otoyol uzunluğu2.236 km iken;  2018 yılı itibariyle bunların sırasıyla 25.272 ve 4.000 km olması planlanmaktadır. Yine km başına taşınan yolcu sayısı 2012 yılında 259 milyar kişi iken, 2018 yılında bu rakamın 321 milyar olması beklenmektedir.

    haydarpasa-1057113
    Demiryolunda, 2012 yılında konvansiyonel ana hat uzunluğu 8.770 km iken, bunun 2018 yılında 10.556 km ye çıkarılması; 2012 yılında 888 km olan hızlı tren hat uzunluğunun ise 2018 yılında 2.496 km olması beklenmektedir.

    Denizyolunda, 2012 yılında 7,2milyon TEU olarak gerçekleşen marine-984941konteynerlenmiş yük hacminin 2018 yılında 13,8 milyon TEU; 2012 yılında 388 milyon ton olarak gerçekleşen yükleme-boşaltma hacminin ise yine 2018 yılında 615 milyon olarak gerçekleşmesi hedeflenmektedir.

    aircraft-112652
    Havayolunda, taşınan yolcu sayısı 2012 yılında 131 milyon kişi iken, 2018 yılında 232 milyon kişi taşınması öngörülmektedir.

     

    Koridor Yaklaşımı

    Sektörde 2014-2018 yıllarını kapsayan plan döneminde koridor yaklaşımına geçilmesi öngörülmektedir. Özellikle uluslararası taşımacılıkta koridor, ülkelerin konumları, uluslararası politikalardaki etkinlikleri, sundukları hizmet kalitesi, altyapı ve işletmecilik, taşıma maliyetlerinde rekabet avantajı ve lojistik olanaklar çerçevesinde oluşturulmaktadır. Bu anlamda Türkiye, Güneydoğu Avrupa ulaşım koridorları ucunda yer almaktadır ve limanları, demiryolları, karayolları ve havaalanları ile bu koridora entegre olabilme şansına sahiptir.

    Lojistik Performans Endeksiithalat-ihracat

    Dünya Bankası’nın; ülkelerin gümrük, taşımacılık, altyapı gibi lojistik alanındaki performanslarını değerlendirdiği Lojistik Performans Endeksi’nde (LPI) 155 ülke arasında 2007 yılında 34’üncü sırada yer alan Türkiye 2012 yılında 27’nci sıraya yükselmiştir. Endekse bakıldığında iyi puan alarak üst sıralarda yer alan ekonomilerin yüksek gelirli ülkeler olduğu dikkat çekiyor.

    2023’te dünya ekonomileri arasında ilk 10’da yer almayı hedefleyen Türkiye, lojistik performans endeksinde ise plan döneminin sonu olan 2018 yılında ilk 15’e girmeyi hedefliyor.

    Lojistik Master Planı Hazırlanacak

    Plana göre, ulaştırma türleri ve koridorları, lojistik merkezler ve diğer lojistik faaliyetlerle bütünleşik bir Lojistik Master Planı hazırlanarak hayata geçirilecek. Bu çerçevede, lojistik merkezler için yer seçiminde rehber niteliği taşıyacak şekilde ülkemiz açısından en etkili ve ekonomik ulaştırma alternatiflerini gösteren ulaştırma koridor haritaları oluşturulacak.

    logistics-835447Kombine Taşımacılık

    Kombine taşımacılık; demiryolu, denizyolu ve havayolu taşıma türleri arasında sağlanan uyum ve entegrasyon sonucunda elde edilen en ekonomik taşıma biçimlerinden biridir.

    Plana göre lojistik merkezve yatırımları ülke genelinde planlanacak ve lojistik yatırımlarında; bölgesel potansiyel ve ihtiyaçlar dikkate alınacak, kombine taşımacılık bağlantılarının yapılmasına özen gösterilecek, kullanıcıların gereksinimleri gözetilerek, tüm lojistik hizmet sağlayıcılarının eşit şartlarda yararlanacağı kamu-özel işletim modelinin etkin bir şekilde kullanılması sağlanacak.

    Sektöre Özgü Teşvikler 

    Lojistik ve taşımacılık pazarında faaliyet gösteren firmaların ölçek ekonomisinden yararlanmalarını sağlamak amacıyla destekleyici politikalar uygulanması planlanıyor.

    Belirlenecek ulaştırma koridorları için uygun hacim ve mesafelerde en avantajlı ulaşım türlerinin belirlenmesi, bu kapsamda denizyolu ve demiryolu taşımacılığının özendirilmesi ve kombine taşımacılık imkanlarının geliştirilmesi planlanıyor. Teşvik ve destek imkanlarından enerji verimliliğini, temiz yakıt ve çevre dostu araç kullanımını sağlayan ulaşım sistemlerinin öncelikli olarak yararlandırılması öngörülüyor.

    Piyasa beklentilerine baktığımızda; lojistik fiziki alt yapısının tamamlanarak, geliştirilmesi, gümrük geçiş ve işlemlerinin basitleştirilerek, kolaylaştırılması, katma değer vergisi uygulamaları ve iade sürecinin hem uygulamada hem de taşımacılık mevzuatı anlamında basitleştirilerek hızlandırılması gibi uygulamaların, sektörün 2023 hedeflerine daha kolay şekilde ulaşmasında önemli katkı sağlayacağı düşünülüyor.

    Bununla birlikte, diğer sektörler için olduğu gibi, taşımacılık ve lojistik sektöründe faaliyet gösteren şirketleri 2030lu yıllarda etkileyebilecek en önemli unsurların, bu firmaların vaat edeceği maaş ve kariyer gelişiminden ziyade şirketlerin her birinin yaratacağı marka imajı ve bunun sonucu olarak da kişilerin bu şirketlerde çalışma isteği olacağı öngörülüyor. Bu kapsamda PwC’nin global düzeyde gerçek zamanlı Delphi metodunu kullanarak gerçekleştirdiği araştırmaya göre, sektörün ve tüm tedarik zincirinin gelecekteki başarısı istihdam edilen çalışanın donanımına ve niteliğine bağlı olacak. Araştırmaya göre, eğer sektör oyuncuları tarafından sektörün marka imajı ve değeriyle ilgili doğru aksiyonlar alınmazsa yeni mezunlar ve kıdemli çalışanlar açısından sektörün çekiciliği oldukça azalacak.

    Güneri GÖZÜAÇIK,
    06.09.2013,
    Modern YMM,
    İstanbul

    Yazarın Diğer Yazıları İçin Tıklayınız

    BİR CEVAP BIRAK

    Please enter your comment!
    Please enter your name here