Ana sayfa SGK Fazla Çalışma Nedir? Fazla Çalışma Ücreti Nasıl Hesaplanır?

    Fazla Çalışma Nedir? Fazla Çalışma Ücreti Nasıl Hesaplanır?

    1835
    0

    Fazla çalışma nedir?
    İş Kanununda belirtilen normal çalışma süresi olan 45 saatlik kısmı aşan çalışma süresidir.

    Fazla sürelerle çalışma ise, haftalık çalışma süresinin sözleşmelerle 45 saatin altında belirlendiği durumlarda bu çalışma süresini aşan ve 45 saate kadar yapılan çalışmalardır.

    1- Fazla çalışma ve fazla süreli çalışmaların ücretleri nasıl hesaplanır?
    Fazla çalışma karşılığı için her saat başına verilecek ücret; normal çalışma ücretinin saat başına düşen tutarın yüzde elli (%50) yükseltmesi suretiyle ödenir.

    Fazla süreli çalışmalarda ise; her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarın yüzde yirmi beş (%25) yükseltilmesi ile ödenir.

    2- Fazla çalışmalarda ve fazla süreli çalışmalarda ‘’Serbest Zaman’’ nasıl Kullandırılır?
    Fazla çalışmalarda ve fazla süreli çalışmalarda çalışan işçi dilerse, işverene yazılı olmak şartı ile bu çalışmaları karşılığı zamlı ücret yerine

    – Fazla çalıştığı her saat karşılığında 1 saat 30 dakikayı
    – Fazla süreli çalıştığı her saat karşılığında 1 saat 15 dakikayı serbest zaman olarak kullanabilir.

    Bu hak edilen serbest zamanı işçi,

    Altı ay zarfında,
    – Çalışma süreleri içinde,
    – Ücretinde bir kesinti olmadan kullanılır.

    3- Hangi hallerde fazla çalışma ve fazla süreli çalışma yapılmaz?
    Fazla çalışma ve fazla süreli çalışma yapılamayacak durumlar şunlardır;

    – Gece çalışmalarında (İş Kanunu Md.69)
    – Sağlık nedenlerine dayanan ve sınırlı süreli işlerde (İş Kanunu Md.63) yapılamaz.
    – Yeraltında maden işçilerinde çalışan işçilere fazla çalışma yaptırılamaz. (İş Kanunu Md. 42-43)
    – Yer altında maden işlerinde çalışan işçilere, Zorunlu nedenlerle fazla çalışma ve Olağanüstü hallerde fazla çalışma hallerinde; haftalık 37,5 saati aşan her 1 saat fazla çalışma için verilecek ücret, normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde yüzden az olmamak üzere arttırılması suretiyle ödenir. (İş Kanunu Md. 42-43)

    – 18 yaşını doldurmamış işçiler fazla çalışma yapamazlar.
    – Gebe, yeni doğum yapmış ve çocuk emziren işçiler
    – Kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalıştırılan işçiler.
    – Fazla saatlerde çalışma yapılması için işçiden onay alınması gerekir.

    Yıllık en fazla kaç saat fazla çalışma yapılabilir?
    Fazla çalışma süresinin toplamı bir yılda 270 saatten fazla olamaz.

    ______________________________________________________________________

    4857 İş Kanunu ilgili maddesi
    Fazla çalışma ücreti
    Madde 41 – Ülkenin genel yararları yahut işin niteliği veya üretimin artırılması gibi
    nedenlerle fazla çalışma yapılabilir. Fazla çalışma, Kanunda yazılı koşullar çerçevesinde, haftalık kırkbeş saati aşan çalışmalardır. 63 üncü madde hükmüne göre denkleştirme esasının uygulandığı hallerde, işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık iş süresini aşmamak koşulu ile, bazı haftalarda toplam kırkbeş saati aşsa dahi bu çalışmalar fazla çalışma sayılmaz.

    Her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen
    miktarının yüzde elli yükseltilmesi suretiyle ödenir.

    Haftalık çalışma süresinin sözleşmelerle kırkbeş saatin altında belirlendiği durumlarda
    yukarıda belirtilen esaslar dahilinde uygulanan ortalama haftalık çalışma süresini aşan ve kırkbeş saate kadar yapılan çalışmalar fazla sürelerle çalışmalardır. Fazla sürelerle çalışmalarda, her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde yirmibeş yükseltilmesiyle ödenir.

    Fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma yapan işçi isterse, bu çalışmalar karşılığı zamlı
    ücret yerine, fazla çalıştığı her saat karşılığında bir saat otuz dakikayı, fazla sürelerle çalıştığı her saat karşılığında bir saat onbeş dakikayı serbest zaman olarak kullanabilir.
    İşçi hak ettiği serbest zamanı altı ay zarfında, çalışma süreleri içinde ve ücretinde bir kesinti olmadan kullanır.

    63 üncü maddenin son fıkrasında yazılı sağlık nedenlerine dayanan kısa veya sınırlı süreli
    işlerde ve 69 uncu maddede belirtilen gece çalışmasında fazla çalışma yapılamaz.
    Fazla saatlerle çalışmak için işçinin onayının alınması gerekir.

    Fazla çalışma süresinin toplamı bir yılda ikiyüzyetmiş saatten fazla olamaz.
    (Ek fıkra: 10/9/2014-6552/4 md.) Bu Kanunun 42 nci ve 43 üncü maddelerinde sayılan
    hâller dışında yer altında maden işlerinde çalışan işçilere fazla çalışma yaptırılamaz.
    (Ek fıkra: 10/9/2014-6552/4 md.) Yer altında maden işlerinde çalışan işçilere, bu
    Kanunun 42 nci ve 43 üncü maddelerinde sayılan hâllerde haftalık otuz yedi buçuk saati aşan her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret, normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde yüzden az olmamak üzere arttırılması suretiyle ödenir. (1)(2)

    Fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışmaların ne şekilde uygulanacağı çıkarılacak yönetmelikte gösterilir.

    Zorunlu nedenlerle fazla çalışma
    Madde 42 – Gerek bir arıza sırasında, gerek bir arızanın mümkün görülmesi halinde yahut
    makineler veya araç ve gereç için hemen yapılması gerekli acele işlerde, yahut zorlayıcı
    sebeplerin ortaya çıkmasında, işyerinin normal çalışmasını sağlayacak dereceyi aşmamak koşulu ile işçilerin hepsi veya bir kısmına fazla çalışma yaptırılabilir. Bu durumda fazla çalışma yapan işçilere uygun bir dinlenme süresi verilmesi zorunludur.

    Şu kadar ki, zorunlu sebeplerle yapılan fazla çalışmalar için 41 inci maddenin birinci,
    ikinci ve üçüncü fıkraları hükümleri uygulanır.

    Olağanüstü hallerde fazla çalışma
    Madde 43 – Seferberlik sırasında ve bu süreyi aşmamak şartıyla yurt savunmasının
    gereklerini karşılayan işyerlerinde fazla çalışmaya lüzum görülürse işlerin çeşidine ve ihtiyacın derecesine göre Cumhurbaşkanı günlük çalışma süresini, işçinin en çok çalışma gücüne çıkarabilir. (3)

    Bu suretle fazla çalıştırılan işçiler için verilecek ücret hakkında 41 inci maddenin birinci,
    ikinci ve üçüncü fıkraları hükümleri uygulanır.

    Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma
    Madde 44 – Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde işyerlerinde çalışılıp çalışılmayacağı
    toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmeleri ile kararlaştırılır. Sözleşmelerde hüküm bulunmaması halinde söz konusu günlerde çalışılması için işçinin onayı gereklidir.
    Bu günlere ait ücretler 47 nci maddeye göre ödenir.

    ____________________________________________________________________

    Kaynak: 4857 Sayılı İş Kanunu

    Yasal Uyarı: Bu yazıdaki bilgiler sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen bilgilerden yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgilerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir.

    BİR CEVAP BIRAK

    Please enter your comment!
    Please enter your name here